10/4/11

Ο επισκέπτης Γ.Νίκου αναρωτιέται κατά πόσο το απεικονιζόμενο πρωτότυπο είναι η πηγή από την οποία ξεπήδησαν τα όπλα με χαμηλό προφίλ και κυκλικό σιδηρόδρομο αντί για πίρους καννών.

Οι φωτογραφίες είναι από ρωσσική ιστοσελίδα και μιλούν για ένα πρωτότυπο σουπερποζέ που κατασκεύασε ο μηχανικός όπλων Γκουρέβιτς το 1945. Το όπλο πέρασε στα χέρια ενός υπαλλήλου του εργοστασίου Τούλα, που το κυνήγησε για σαράντα χρόνια. Το πρωτότυπο ήταν σε διαμέτρημα 20 και ζύγιζε 3,6 κιλά. Οντως το όπλο μοιάζει αρκετά με το ΤΟΖ34 και μοιράζεται το ίδιο σύστημα περιστροφής των καννών.

Ομως.... το σύστημα πυροδότησης με έμβολα αντί για περιστροφικές σφύρες προϋπήρχε. Τουλάχιστον ένα σουπερποζέ, το αμερικανικό Marlin μοντέλο 90 κατασκευαζόταν από το 1937 με αυτό το σύστημα. Αλλά...ούτε το Marlin δεν ήταν πρωτοπόρο, το σύστημα με έμβολα αντί περιστρεφόμενες σφύρες είχε εφαρμοστεί από το γαλλικό Ideal από την δεκαετία του 1880. Στα όπλα δεν πρέπει να είμαστε κατηγορηματικοί διότι πολλοί εφευρέτες δούλεψαν σε λεπτομέρειες που μπορεί να μην είχαν άμεση εφαρμογή, αλλά ήταν προπομποί για σχέδια που ήλθαν μεταγενέστερα.

Η ύπαρξη προγενέστερων όπλων δεν μειώνει την ευφυϊα του ΤΟΖ34. Αυτό το ταπεινό και φθηνό ρωσσικό σουπερποζέ προσφέρει μερικά χαρακτηριστικά που σπανίζουν ακόμη και σε "μεγάλα χειροποίητα" όπλα. Το πρώτο στοιχείο είναι βέβαια ο κυκλικός σιδηρόδρομος πάνω στον οποίο περιστρέφονται οι κάννες.
Η μεγάλη περίμετρος του σιδηρόδρομου λειτουργεί ως κλειδί και όχι σαν απλός πίρος. Η επιφάνεια είναι τόσο μεγάλη σε σύγκριση με τον παραδοσιακό πίρο που μπορεί να παίξει τον ρόλο του κλειδιού, δηλαδή να δεχτεί ένα μεγάλο μέρος των δυνάμεων από την πυροδότηση.

Τα άλλα σημεία που είναι αξιόλογα στο ΤΟΖ είναι ο βιδωτός καθρέφτης και οι σχαστηρίες ασφαλείας που παγιδεύουν την σφύρα σε περίπτωση εκπυρσοκρότησης. Ας αρχίσουμε όμως με τον βιδωτό καθρέφτη.
Με το σύστημα του κυκλικού σιδηρόδρομου παρουσιάζεται το πρόβλημα του σφιξίματος των κλειδιών αν οι κάννες κουνήσουν. Σε αντίθεση με τον παραδοσιακό πίρο, ή τους πιο μοντέρνους διακεκομμένους πίρους, ο σιδηρόδρομος δεν μπορεί να αλλαχθεί ή να γεμίσει με κόλληση. Τι γίνεται λοιπόν αν κουνήσουν οι κάννες;

Στο ΤΟΖ γίνεται το εξής απλό: ξεβιδώνεται ο καθρέφτης, μπαίνει από κάτω ένας λεπτός πάφυλλας μετάλλου και οι κάννες έχουν σφίξει σαν καινούργιες.
Το σουηδικό Caprinus που μετονομάσθηκε σε Flodman (και κατασκευαζόταν το 1978), αντιγράφει το ΤΟΖ στον σιδηρόδρομο, αλλά ξέχασε το σφίξιμο των καννών και έτσι δεν έχει αντιγράψει τον βιδωτό καθρέφτη. Το Flodman όμως έχει τα έμβολα στην επίκρουση, όπως το Marlin 90 του 1937.

Η περίπτωστη του σουπερποζέ με σιδηρόδρομο έγινε επίκαιρη όταν πριν μερικά χρόνια η Browning έβγαλε το μοντέλο Cynergy. Εχει και αυτό σιδηρόδρομο, αλλά διαφορετικό σύστημα πυροδότησης, με περιστροφικές σφύρες έστω και αν η Browning τις παρουσιάζει σαν κάτι άλλο, αλλά δεν έχει βιδωτό καθρέφτη.

Και να μην ξεχνάμε ότι το Verney Carron Sagittaire έχει και αυτό έμβολα για την πυροδότηση, όπως έχει και το γερμανικό Blaser F3. Πιθανολογώ ότι και ένα σουπερποζέ της δεκαετίας του 1970, το ιταλικό ΙΑΒ, είχε έμβολα στην πυροδότηση.
Επειδή το θέμα γίνεται περίπλοκο ας κάνουμε μια γρήγορη επισκόπση των όπλων που έχουν αυτά τα στοιχεία και σε ποιο βαθμό.
Το κύριο χαρακτηριστικό των όπλων με σιδηρόδρομο, και ο λόγος που το σύστημα υιοθετήθηκε από την Flodman και μετά από την Browning είναι το χαμηλό προφίλ. Η Flodman κατάφερε να έχει ένα σουπερποζέ με προφίλ χαμηλότερο από μερικά πλαγιόκαννα, μόλις 56 χιλιοστά! Το Cynergy δεν είναι τόσο χαμηλό, είναι όμως γύρω στα 60 χιλιοστά. Το ΤΟΖ34 είναι κάπου γύρω στα 63 χιλιοστά, αν η μνήμη μου δεν με απατά. Το χαμηλό προφίλ είναι κάτι σαν το ιερό δισκοπότηρο των σχεδιαστών σουπερποζέ από την δεκαετία του 1920 όταν άρχισε να γίνεται δημοφιλές το σχήμα αυτό.
Από ότι φαίνεται, ο συνδυασμός που θα τα προσφέρει όλα τα χαρακτηριστικά δεν υπάρχει. Διαβάζοντας όμως τα παραπάνω σε κάνει να αναρωτιέσαι πως θα ήταν ένα ΤΟΖ34 με τις διασκευές που κάνει το οπλουργείο Ηφαιστος στο ΙΖ27. Προσωπικά θα πρόσθετα μια εργασία στις ήδη υπάρχουσες που γίνονται στο ΙΖ27: θα μετέτρεπα το κοντάκι ώστε να στηρίζεται με τζαβέτα αντί τις ανόητες εγκάρσιες βίδες. Το αποτέλεσμα θα ήταν ένα εξαιρετικά εύχρηστο κυνηγετικό σουπερποζέ χαμηλού προφίλ, εύκολο στη χρήση και στην συντήρηση με σχαστηρίες ασφαλείας και ενσωματωμένο σύστημα ανακαίνισης αν ποτέ κουνήσει. Είναι μια σκέψη και αυτή.....