2/1/09
Κοιτάξτε ένα σύγχρονο ιταλικό σουπερποζέ από τις μεσαίες εταιρείες, όπως την Battista Rizzini, και συγκρίνετε το με ένα άλλο σουπερποζέ της ίδιας κατηγορίας, όπως ένα FAIR (Fabbrica di Armi di Isidoro Rizzini), Fausti Stefano, ή Guerini.
Από δύο μέτρα μακριά είναι αδύνατο να δείτε κάποια διαφορά. Η βάση έχει το ίδιο σχήμα, με τους διακεκομμένους πίρους να εξέχουν λίγο, το χαρακτηριστικό ελάφρυμα που στρογγυλεύει μπροστά, το "κόψιμο" της βάσης εκεί που εφαρμόζει το κοντάκι, το σχήμα των ημισφαιρίων των καννών, εν ολίγοις είναι όλα περίπου ίδια.
Πρέπει να πλησιάσετε αρκετά, ουσιαστικά μέχρι να μπορέσετε να διαβάσετε τα ονόματα στα όπλα για να τα ξεχωρίσετε. Αλλά και όταν λύσετε τα όπλα και δείτε τον μηχανισμό θα βρείτε πολλές ομοιότητες. Ο μηχανισμός σε όλα στηρίζεται στην πλάκα στης σκανδάλης, έχει σπιράλ ελατήρια με οδηγούς, μονή σκανδάλη με σύστημα αδρανείας. Στα περισσότερα η πάπια του σουπερποζέ έχει το κουμπάκι μπροστά, κάτι που χαρακτηρίζει τα πλαγιόκαννα και ήταν ασυνήθιστο στοιχείο στα σουπερποζέ. Πρόκειται για πατέντα που πρώτη εφάρμοσε η B.Rizzini και σύντομα ακολούθησαν οι υπόλοποι.
Τι σμβαίνει; Μήπως επειδή οι συγγενικές σχέσεις μεταξύ των Rizzini που αγγίζουν την Guerini και την Fausti έχουν επιτρέψει συνεργασία σε βαθμό που τα όπλα τους είναι όμοια;
Οχι! Η διαδικασία της "συγγενοποίησης" των όπλων άρχισε πολύ πριν, αιώνες πριν και συνεχίζει μέχρι σήμερα.
Από την αρχή της ευρείας εξάπλωσης του εμπρσθογεμούς πυροβόλου όπλου, γύρω στον 18ο αιώνα, άρχισε η διαδικασία της συνεργασίας. Τότε, τον 18ο αιώνα, οι τεχνίτες ήταν χωρίσμένοι σε ειδικότητες όπως κοντακάδες, καννοποιοί, κατασκευαστές πυροδοτικών μηχανισμών. Ο οπλοκατασκευαστής αγόραζε τα διάφορα τμήματα του όπλου και τα τελείωνε και τα συναρμολογούσε σε όπλα σύμφωνα με τα δικά του κριτήρια ποιότητας και κόστους. Κάπως έτσι φτιαχνόντουσαν και τα ελληνικά καρυοφίλια, από εισαγόμενα τμήματα.
Η πρακτική αυτή συνέχισε και στα οπισθογεμή. Πιο γνωστό δείγμα είναι το λεγόμενο "Birmingham action" ο μηχανισμός του Μπέρμιγχαμ, που ήταν ένα πλαγιόκαννο τύπου Ανσον-Ντήλυ με εφαρμοσμένες κάννες και σίδερο πάπιας. Αυτοί οι μηχανισμοί πουλιόνταν σε μικρές βιοτεχνίες από την Webley and Scott. Η κάθε βιοτεχνία τελείωνε τα όπλα ανάλογα με τα δικά της γούστα και τακτική. Ετσι υπάρχουν υπέροχα κομψά πλαγιόκαννα με στρογγυλεμένη βάση όπως το Ιvor, και τετραγωνισμένα πλαγιόκαννα όπως αυτά που έφτιαχνε ο William Ford που ήταν έξοχος οπουργός αλλά του έλειπε η υψηλή αισθητική. Τα όπλα άρχισαν από το ΙΔΙΟ βασικό όπλο, αγορασμένο από την ίδια εταιρεία.
Κάτι παρόμοιο γινόταν και σε άλλα κέντρα οπλοκατασκευής. Αν δείτε ένα χαρακτηριστικό ιταλικό όπλο που έφτανε στην μεταπολεμική Ελλάδα σε μεγάλα νούμερα, όπως το κοκοροτούφεκο με περαστό κλειδί και κάννες Krupp, θα διακρίνετε πολλές ομοιότητες ανάμεσα σε όπλα με διαφορετικά ονόματα. Βασικά πρόκειται για το ίδιο όπλο.
Η τάση της συνεργασίας επιταχύνεται σε εποχές κρίσεων όπως αυτή της δεκαετίας του 1980. Το 1982 όταν πήγα στο Γκαρντόνε για πρώτη φορά υπήρχαν πολλές μικρές βιοτεχνίες κατασκευής όπλων. Κάθε γωνιά είχε και δύο-τρεις ταμπέλες με τη λέξη Armi (όπλα). Αυτοί οι μικροί κατασκευαστές αγόραζαν έτοιμα τμήματα όπλων, βάσεις, πυροδοτικούς μηχανισμούς, σίδερα πάπιας κλπ, και τα τελείωναν στα εργαστήρια τους. Αν και υπήρχαν και μερικοί που επέμεναν στα δικά τους όπλα που είχαν ριζικές διαφορές, όπως τα σουπερποζέ του Castellani με αποσπώμενη σκανδαλοθήκη, η πλειοψηφία κατασκεύαζε ένα βασικό τύπο σουπερποζέ. Οι περισσότεροι κατασκευαστές δεν ήταν παρά διεκπεραιωτές όπλων. Για αυτό δεν μπόρεσα να βρω κανένα που μπορούσε να φτιάξει ένα νέο όπλο εξ αρχής.
Η κρίση που πέρασαν οι Ιταλοί στην δεκαετία του 1980 μείωσε τον αριθμό των κατασκευαστών, καθώς και τα διαφορετικά όπλα. Εφυγαν μοναδικά όπλα όπως το ΙΑΒ, Gamba, και άλλα και η αγορά συμπυκνώθηκε. Από τους μεγάλους παρέμεινε η Beretta που αγόρασε την Franchi, Benelli, Uberti, και άλλες εταιρείες και έτσι σήμερα καλύπτει κάθε είδος όπλου, από λειόκαννο, στρατιωτικό μέχρι και εμπροσθογεμές. Η παραγωγή της Beretta είναι όλη εντός του εργοστασίου της και διατηρεί την ιδιατερότητα των όπλων της, ειδικά των σουπερποζέ, με τα χαρακτηριστικά κλειδιά και τον μηχανισμό χαμηλού προφίλ.
Το άλλο άκρο της αγοράς, αυτό της μικρής παραγωγής χειροποίητων όπλων, ξεκαθάρισε και σήμερα μένουν λίγοι αλλά εξαιρετικοί κατασκευαστές όπως οι Fabbri, Famars, Piotti, Fratelli Rizzini, Bossis κλπ.
Ο μεσαίος χώρος, όπου δεν υπάρχουν τα μέσα για εκτεταμένη έρευνα και πειραματισμό, επικεντρώθηκε στην παραγωγή ενός βασικού τύπου σουπερποζέ που έχει τις ρίζες του στην δεκαετία του 1970-80. Είναι το όπλο με διακεκομμένους πίρους, συρταρωτό κλειδί, μηχανισμό στην πλάκα της σκανδάλης, κοντάκι με τζαβέτα και μονή σκανδάλη αδρανείας.
Αυτός ο τύπος σουπερποζέ δεν σχεδιάστηκε από κανέναν συγκεκριμένο άνθρωπο. Μάλλον προέκυψε από τις απαιτήσεις πελατών της χονδρικής και τις εξελίξεις σε γνωστά όπλα που απέκτησαν κάποια φήμη. Είναι προφανής η συγγένεια του σημερινού βασικού τύπου σουπερποζέ με το Franchi Alcione που ήταν ένα από τα πρωτοκλασσάτα σουπερποζέ της πρώιμης εξέλιξης του τύπου.
Οταν οι Αμερικανοί άρχισαν να παραγγέλνουν όπλα φασόν σε εταιρείες όπως η Zoli η παραγωγή των βασικών τμημάτων αυξήθηκε κατακόρυφα και μαζί της η προσφορά τμημάτων στους μικρούς κατασκευαστές. Αυτό ήταν φανερό ακόμη και αν οι μυστικοπαθείς μικροί κατασκευαστές δεν άνοιγαν τα χαρτιά τους. Το 1984 όταν πήγα στο Γκαρντόνε για δεύτερη φορά, επισκέφθηκα το εργοστάσιο Sabbati και είδα δεκάδες φρέζες να δουλεύουν βάσεις και ο κύριος Sabbati μου εξήγησε ότι τις φτιάχνει για άλλους κατασκευαστές που δεν είχαν τις δυνατότητες παραγωγής σε μεγάλη κλίμακα. Παρατήρησα ότι σε όλες τις μηχανές φτιαχνόταν το ίδιο όπλο: βάση σουπερποζέ με διακεκομμένους πίρους και εσοχή για περαστό κλειδί.
Η δεκαετία του 1990 έφερε στο Γκαρντόνε την ηλεκτρονική επανάσταση. Με μηχανήματα CAD-CAM ήταν δυνατή η σχεδίαση και κατασκευή περίπλοκων σχημάτων σε μικρή κλίμακα. Οι μικροί κατασκευαστές που είχαν την ικανότητα να επενδύσουν στα νέα μέσα, και τις γνώσεις να τα χρησιμοποιήσουν αποτελεσματικά, ξέφυγαν από τον εναγγαλισμό των μεγάλων και απέκτησαν τη δική τους παραγωγή. Οσοι μικροί δεν κατάφεραν να ενσωματώσουν τις τεχνολογίες CAD-CAM έσβησαν.
Το παράδοξο είναι ότι παρά την χρήση μηχανημάτων CAD-CAM, η παραγωγή του μεσαίου χώρου παραμένει πιστή στο πρότυπο που άρχισε να εξελίσσεται στην δεκαετία του 1970, το σουπερποζέ με τους διακεκομμένους πίρους κλπ. Είναι καλό όπλο, αλλά μπορεί να γίνει καλύτερο, αν ήθελαν οι κατασκευαστές να καταναλώσουνε λίγη φαιά ουσία. Η εμμονή είναι αποτέλεσμα της πίεσης των αγοραστών, δηλαδή των εισαγωγέων στην Αμερική και άλλες μεγάλες αγορές που θέλουν αυτό τον τύπο όπλου και επιβάλλουν το πρότυπο. Ο ανταγωνισμός στην Αμερική, την μεγαλύτερη αγορά κυνηγετικών και σκοπευτικών όπλων, εστιάζεται στον ανταγωνισμό σε επίπεδο λιανικής τιμής και τίποτε άλλο. Ο μέσος αγοραστής εκεί δεν ενδιαφέρεται για τα πλεονεκτήματα του μηχανισμού στην πλάκα της σκανδάλης κλπ. Παρά την διάδοση των όπλων που έχει η Αμερική, ο μέσος αγοραστής έχει μαύρα μεσάνυχτα από τα τεχνικά των όπλων. Αυτό που τον ενδιαφέρει είναι η καλή τιμή και η απροβλημάτιστη λειτουργεία.
Οσοι έχουν απαιτήσεις θα τις βρουν αλλού, με αυξημένη τιμή βέβαια. Και έτσι οι κατασκευαστές του μεσαίου χώρου δεν έχουν κίνητρο για την εξέλιξη των όπλων τους. Κατασκευάζουν ότι πουλάει και αυτό είναι το "γενικό" σουπερποζέ. Υπάρχουν βέβαια κάποιες αναλαμπές, όπως το κυρτό σουπερποζέ της B.Rizzini, όμως αυτές είναι λίγες.
Μερικοί μεσαίοι, όπως η Fabarm επιμένει στην πρωτοτυπία, που την βάζει σε μια ξεχωριστή κατηγορία, ομως δυσκολεύομαι να σκεφτώ κάποιαν άλλη εταιρεία που έχει να επιδείξει κάτι το μοναδικό σε λογική τιμή. Ισως με την φημολογούμενη κρίση και την προβλεπόμενη πτώση παραγγελιών από την Αμερική, οι μεσαίοι να αναγκαστούν να χρησιμοποιήσουν τα μηχανήματα CAD (χωρίς τα CAM) και να βγάλουν κάποια νέα σχέδια. Η μονομανία με την Αμερική έχει αφήσε μερικά κενά, και η συγκυρία είναι κατάλληλη για κάλυψη αυτών των κενών. Τα κενά είναι στο πλαγιόκαννο μέτριου κόστους (κάτω από 1500 Ευρώ), στο καλό μονόκαννο και στο καλό κοκοροτούφεκο. Αλλά αυτά θα τα πούμε άλλη φορά.
Copyright © 2008 - 2016 oplognosia.com. Με την επιφύλαξη παντός δικαιώματος.
Site ownership: K-S Publishing and Trading Ltd
Ανάπτυξη σελίδας Αλέξης Κυπρίδημος