ΓΙΑΤΙ ΕΧΟΥΜΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΔΙΑΜΕΤΡΗΜΑΤΑ;

29/1/11

Με τα σύγχρονα φυσίγγια τα μικρά διαμετρήματα έχουν 'μεγαλώσει', τα 20άρια φυσίγγια στην φωτογραφία έχουν γόμωση 28 γραμμάρια και η απόδοση από το Μαρτίνι με κάννη με Hyperporting δεν είναι καθόλου άσχημη.

Με τα σύγχρονα φυσίγγια τα μικρά διαμετρήματα έχουν "μεγαλώσει", τα 20άρια φυσίγγια στην φωτογραφία έχουν γόμωση 28 γραμμάρια και η απόδοση από το Μαρτίνι με κάννη με Hyperporting δεν είναι καθόλου άσχημη.

Το πιο γνωστό διαμέτρημα κυνηγετικού όπλου είναι το 12. Υπάρχουν μάλιστα κυνηγοί, αλλά και επαγγελματίες, που δεν ξέρουν ότι υπάρχουν άλλα διαμετρήματα. Γιατί όμως υπάρχουν τα υπόλοιπα, τι εξυπηρετούν;

Ας αρχίσουμε με το τι σημαίνει διαμέτρημα και πως καθιερώθηκαν τα νούμερα 12, 16, 20 κλπ.

Η μέτρηση στο κυνηγετικό όπλο καθιερώθηκε από το βάρος της γόμωσης. Το 12 σηματοδοτεί ότι μια μολυβένια μπάλα που χωρά ακριβώς στην κάννη του όπλου ζυγίζει 1/12 της λίμπρας. Μια λίμπρα ισοδυναμεί με 445 γραμμάρια περίπου.

Στην εποχή του εμπροσθογεμούς όπλου το όπλο χαρακτηριζόταν από την γόμωση που έριχνε. Ο πελάτης αγόραζε το όπλο ανάλογα με το τι γόμωση θα έριχνε και αυτή βέβαια καθοριζόταν από το θήραμα του. Ο Αγγλος πρωτομάστορας Τζό Μάντον είχε καθιερώσει τα χαρακτηριστικά του καλού όπλου βασιζόμενος στην παλιά συνταγή: ένα όπλο που ρίχνει 32 γραμμάρια σκάγια, άρα 12άρι, που ζυγίζει 96 φορές την γόμωση του.

Για μικρότερα θηράματα, όπου δεν υπήρχε λόγος για μεγάλες γομώσεις, καθιερώθηκαν όπλα μικρότερου διαμετρήματος και έτσι έχουμε διαμετρήματα 14, 16, 20, 28, 32, και φτάνουμε στο 36άρι που είναι λανθασμένη ονομασία διότι η μολυβένια μπάλα που χωρά στην κάννη του δεν ζυγίζει 1/36 της λίμπρας. Ο σωστός χαρακτηρισμός του 36 είναι 0,410 της ίντσας.

Στην μετάβαση στο οπισθογεμές διατηρήθηκαν τα παλιά συστήματα καθορισμού του διαμετρήματος. Ομως για να καλυφθεί η εγγενής ανακρίβεια καθιερώθηκαν όρια για την διάμετρο κάννης που θα ονομάζεται πχ 12άρα. Ο πίνακας που ακολουθέι δείχνει τις διαμέτρους κάννης σε χιλιοστά όπως αυτές αντιστοιχούν στα διάφορα διαμετρήματα:

Ο Πίνακας.

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΜΑΓΚΝΟΥΜ

Το μικρό διαμέτρημα σημαίνει όπλο μικρότερου όγκου, πιο μπιμπελό, όπως αυτό το 20άρι Browning Citori.

Με την εξέλιξη των πυρομαχικών και των μετάλλων είναι δυνατή η βολή ενισχυμένων γομώσεων από όλα σχεδόν τα διαμετρήματα. Η βελτίωση των βυσμάτων και η χρήση πλαστικού έχει δώσει μεγαλύτερο χώρο στο φυσίγγι για να δεχτεί περισσότερα σκάγια, έτσι το 12άρι φυσίγγι των 70χ χιλιοστών μπορεί να χωρέσει μέχρι 42 γραμμάρια σκάγια. Κάνοντας την θαλάμη πιο μακριά, στα 76 χιλιοστά ή ακόμη και στα 89 για το σούπερ μάγκνουμ αυξάνει ακόμη περισσότερο η χωρητικότητα. Το ίδιο σκηνικό φαίνεται και σε άλλα διαμετρήματα, ακόμη και το 36άρι έχει μάγκνουμ έκδοση με 19 γραμμάρια ενώ η παλιά γόμωση ήταν 14 γραμμάρια.

Η ικανότητα βολής ενισχυμένων γομώσεων δεν εξισώνει τα διαμετρήματα. Η βλητική απόδοση δεν είναι ίδια για ένα 20άρι μάγκνουμ που ρίχνει 36 γραμμάρια και ένα 12άρι με την ίδια γόμωση. Οσο στενεύει το διαμέτρημα αυξάνονται οι πιέσεις στην κάννη και όσο αυξάνονται οι πιέσεις τόσο περισσότερο αυξάνεται η παραμόρφωση των σκαγίων και τόσο χειροτερεύει η συγκέντρωση και η κατανομή.

Ο Γκρήνερ, γράφοντας το 1910 τονίζει ότι αν το ζητούμενο είναι το ελαφρύ όπλο που ρίχνει μικρές γομώσεις, τότε καλύτερα είναι να πάμε σε ένα ειδικά διαμορφωμένο 12άρι παρά σε ένα μικρότερο διαμέτρημα. Κρίνοντας από την άποψη της βλητικής απόδοσης και μόνο, ο Γκρήνερ είχε δίκιο. Αλλά, το μικρότερο διαμέτρημα, εκτός από την μικρότερη γόμωση, προσφέρει κάτι που δεν μπορεί να δώσει το ελαφρύ 12άρι: όπλο μικρότερου όγκου και βάρους. Αυτός που κυνηγά με 28άρι δεν ψάχνει απλά ένα όπλο που ρίχνει 21 γραμμάρια σκάγια, επιπλέον θέλει το όπλο του να ζυγίζει 2,5 κιλά και να είναι μπιμπελό.

Η αρμονία του εξωτερικού σχήματος εξηγεί πως ένα διαμέτρημα που έχει γίνει σπάνιο, το 16, συνεχίζει να έχει φανατικόυς οπαδούς. Τυχαίνει το 16 να αποδίδει τα πιο ισορροπημένα δίκαννα, από την άποψη όγκου, βάρους και σχήματος. Να τονιστεί εδώ ότι το διαμέτρημα 16 είναι το μοναδικό για το οποίο δεν υπάρχει έκδοση μάγκνουμ.

Επίσης πολλοί κυνηγοί επιλέγουν εσκεμμένα να κυνηγούν με ένα μικρό διαμέτρημα, με μικρό εννοείται κάτι μικρότερο του 12, επειδή αρκούνται στις μειωμένες δυνατότητες του μικρού όπλου.